Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο μέσω Truth Social ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα απέχουν προς το παρόν από νέα πλήγματα κατά του Ιράν, θέτοντας ως προϋπόθεση τη γρήγορη επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το Ιράν και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής ζήτησαν να μην πραγματοποιηθεί η επίθεση και ότι έχουν συμφωνηθεί οι βασικές παράμετροι ενός πλαισίου. Κατά τον ίδιο, αυτό θα προβλέπει το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό της «πυρηνικής απειλής» του Ιράν.
- Ο Τραμπ συνέδεσε την αναστολή των πληγμάτων με την ταχεία ολοκλήρωση συμφωνίας.
- Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Ισραήλ συμμετέχει στη δέσμευση αποχής από νέες επιθέσεις.
- Δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ούτε υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση της Τεχεράνης για τους όρους που παρουσίασε ο Τραμπ.
- Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας θα απαντήσουν αποφασιστικά σε οποιαδήποτε επίθεση.
Η απειλή επίθεσης έγινε υπό όρους αναστολή
Η ανακοίνωση ακολούθησε μία ημέρα έντονης στρατιωτικής ρητορικής. Την Παρασκευή ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα χτυπούσαν το Ιράν «πολύ σκληρά», ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν ότι εξετάζονταν επιθέσεις ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, με πιθανούς στόχους ενεργειακές υποδομές.
Το CBS News, επικαλούμενο μη κατονομαζόμενες πηγές, ανέφερε πάντως ότι ο πρόεδρος δεν είχε δώσει την τελική έγκριση. Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε προειδοποιήσεις ασφαλείας για Αμερικανούς πολίτες σε δέκα χώρες της περιοχής, ζητώντας αυξημένη προσοχή λόγω της έντασης.
Η απόφαση δεν ισοδυναμεί με μόνιμη κατάπαυση του πυρός: αποτελεί αναστολή στρατιωτικής δράσης που ο Τραμπ συνέδεσε ρητά με την ταχεία επίτευξη συμφωνίας.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, διατήρησε τον προειδοποιητικό τόνο. Ο Αραγτσί έγραψε στο Telegram ότι το Ιράν θα απαντήσει αποφασιστικά σε νέα επιθετική ενέργεια και ότι οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και όποιο κράτος του Κόλπου εμπλακεί θα φέρουν την ευθύνη.
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο κέντρο της διαπραγμάτευσης
Σύμφωνα με τον Τραμπ, βασικός όρος του υπό διαμόρφωση πλαισίου είναι το «άμεσο, πλήρες και ολοκληρωτικό» άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας, το οποίο συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς και βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης.
Για την Ελλάδα, η διάσταση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του ρόλου της ελληνικής ναυτιλίας στις διεθνείς μεταφορές. Αυτό σημαίνει ότι μια συμφωνία που θα διασφάλιζε τη ναυσιπλοΐα θα περιόριζε έναν σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας για τα πλοία και τις ενεργειακές ροές· αντίθετα, νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να αυξήσει τους επιχειρησιακούς κινδύνους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τέτοιες συνέπειες έχουν ήδη καταγραφεί.
Το κρίσιμο κενό παραμένει ότι οι όροι έχουν παρουσιαστεί δημοσίως μόνο από τον Τραμπ και δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα από το Ιράν.
Η διπλωματία κερδίζει χρόνο χωρίς οριστική συμφωνία
Πριν από την ανακοίνωση, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η συνομιλία πραγματοποιήθηκε, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Το Axios και άλλες πηγές ανέφεραν ότι ο Σαουδάραβας πρίγκιπας εξέφρασε ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση και παρότρυνε τον Αμερικανό πρόεδρο να απόσχει από τα σχεδιαζόμενα πλήγματα.
Η επόμενη εξέλιξη εξαρτάται πλέον από το αν οι γενικές παράμετροι θα μετατραπούν σε κείμενο αποδεκτό από όλες τις πλευρές. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί χρονοδιάγραμμα, μηχανισμός εφαρμογής ή κοινή ανακοίνωση, ενώ ο Τραμπ εξακολουθεί να δηλώνει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να δράσουν. Συνεπώς, η διπλωματία απέκτησε ένα προσωρινό περιθώριο, αλλά η στρατιωτική επιλογή δεν έχει αποσυρθεί οριστικά.
