Η οικονομία της Ιαπωνίας αναπτύχθηκε κατά 0,3% το τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου του 2026 σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα το Υπουργικό Συμβούλιο. Η επίδοση ήταν χαμηλότερη τόσο από το 0,5% του πρώτου τριμήνου όσο και από την πρόβλεψη των αναλυτών για ανάπτυξη 0,5%. Ήταν πάντως το τρίτο διαδοχικό τρίμηνο επέκτασης. Σε ετησιοποιημένη βάση, δηλαδή εάν ο ίδιος ρυθμός συνεχιζόταν για ένα ολόκληρο έτος, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 1,1%.
- Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3% σε τριμηνιαία και κατά 1,1% σε ετησιοποιημένη βάση.
- Η ιδιωτική κατανάλωση παρέμεινε στάσιμη, ενώ οι κεφαλαιουχικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 1,2%.
- Οι καθαρές εξαγωγές πρόσθεσαν 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη, αλλά η εγχώρια ζήτηση αφαίρεσε 0,2 μονάδες.
- Η επόμενη απόφαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας για τα επιτόκια αναμένεται τον Σεπτέμβριο.
Ενέργεια και αδύναμο γεν επιβάρυναν το έδαφος
Πριν από τη δημοσίευση των στοιχείων, η ιαπωνική οικονομία βρισκόταν ήδη αντιμέτωπη με αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η Ιαπωνία εισάγει σχεδόν όλο το αργό πετρέλαιο που χρειάζεται, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη στις αναταράξεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν και τα προβλήματα στη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το αδύναμο γεν λειτουργεί με δύο διαφορετικούς τρόπους. Ενισχύει την αξία των εσόδων που επαναπατρίζουν μεγάλοι εξαγωγείς, όπως η Toyota, αλλά παράλληλα ακριβαίνει τις εισαγόμενες πρώτες ύλες και εντείνει τις πιέσεις στις τιμές για τους καταναλωτές. Το αμερικανικό δολάριο διαπραγματευόταν κοντά στα 159 γεν μετά τη δημοσίευση των δεδομένων, ενώ τον προηγούμενο μήνα το ιαπωνικό νόμισμα είχε υποχωρήσει σε χαμηλό 40 ετών έναντι του δολαρίου.
Αυτό σημαίνει ότι η συναλλαγματική ισοτιμία, ενώ βοηθά τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, μπορεί να περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών μέσω ακριβότερων εισαγωγών.
Οι εξαγωγές κράτησαν θετικό το δεύτερο τρίμηνο
Τα επίσημα δεδομένα έδειξαν ότι η εγχώρια ζήτηση δεν κατάφερε να στηρίξει ουσιαστικά την ανάπτυξη. Η ιδιωτική κατανάλωση έμεινε αμετάβλητη σε πραγματικούς όρους και οι κεφαλαιουχικές δαπάνες υποχώρησαν κατά 1,2%, ή 4,6% σε ετησιοποιημένη βάση. Αντίθετα, η κυβερνητική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 1,6%.
Η θετική επίδοση προήλθε κυρίως από το εξωτερικό εμπόριο. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 0,5%, με τη διεθνή ζήτηση για ιαπωνικά αυτοκίνητα και ημιαγωγούς να προσφέρει στήριξη. Το ενδιαφέρον για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης διατηρεί τη ζήτηση για προϊόντα που συνδέονται με τα μικροκυκλώματα.
Χωρίς τη συμβολή των καθαρών εξαγωγών, η αδυναμία της κατανάλωσης και των επενδύσεων θα είχε βαρύνει περισσότερο τη συνολική εικόνα του ΑΕΠ.
Η ετησιοποιημένη ανάπτυξη του 1,1% ήταν χαμηλότερη από το 2,1% του τριμήνου Ιανουαρίου-Μαρτίου και από τη μέση πρόβλεψη 1,67% σε έρευνα του Japan Center for Economic Research μεταξύ 37 οικονομολόγων. Ο δείκτης Nikkei 225 ενισχυόταν πάντως κατά 0,3% στις 05:15 GMT τη Δευτέρα.
Για την ελληνική και την ευρωπαϊκή αγορά, η εικόνα έχει σημασία επειδή το γεν, το ενεργειακό κόστος και η πορεία των ιαπωνικών εξαγωγών μπορούν να επηρεάσουν την τιμολόγηση εισαγόμενων αυτοκινήτων, εξαρτημάτων και τεχνολογικών προϊόντων. Πρόκειται για πιθανή εμπορική επίδραση και όχι για συνέπεια που καταγράφεται στα συγκεκριμένα στοιχεία του ΑΕΠ.
Η προσοχή στρέφεται στην απόφαση του Σεπτεμβρίου
Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι η απόφαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας για τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο. Η κεντρική τράπεζα αύξησε τον Ιούνιο το βασικό επιτόκιο στο 1%, το υψηλότερο επίπεδο σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες, συνεχίζοντας την απομάκρυνση από την εξαιρετικά χαλαρή πολιτική που άρχισε το 2024.
Τα ασθενέστερα από τις εκτιμήσεις στοιχεία περιπλέκουν αυτή την πορεία: ο πληθωρισμός και το αδύναμο γεν συνηγορούν υπέρ αυστηρότερης πολιτικής, ενώ η υποτονική εσωτερική ζήτηση αποτελεί λόγο προσοχής. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας έχει ανεβάσει την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη του οικονομικού έτους έως τον προσεχή Μάρτιο στο 0,6%, από 0,5% προηγουμένως.
Ο Norihiro Yamaguchi της Oxford Economics αναμένει υποτονική ανάπτυξη στο δεύτερο μισό του 2026, καθώς οι επιχειρήσεις μετακυλίουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος στους καταναλωτές. Εκτιμά επίσης ότι οι εξαγωγές προϊόντων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα παραμείνουν ανθεκτικές βραχυπρόθεσμα, αλλά η ασθενής παγκόσμια δραστηριότητα σε άλλους κλάδους θα περιορίσει τα συνολικά οφέλη.
Πιστεύετε ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας πρέπει να συνεχίσει τις αυξήσεις επιτοκίων ή να δώσει προτεραιότητα στην ασθενή κατανάλωση; Μοιραστείτε την άποψή σας.
