Η Εθνική Ομάδα Ξηρασίας, το βρετανικό όργανο που συντονίζει δημόσιους φορείς και οργανώσεις από τους τομείς της γεωργίας και του περιβάλλοντος, χαρακτηρίζει «εξαιρετικά σοβαρή» την ταχεία ξηρασία που πλήττει την Αγγλία. Σχεδόν τα τρία τέταρτα της χώρας βρίσκονται πλέον σε συνθήκες ξηρασίας, έπειτα από τον ξηρότερο Ιούλιο εδώ και σχεδόν δύο αιώνες και τις επαναλαμβανόμενες περιόδους πολύ υψηλών θερμοκρασιών. Το καλοκαίρι του 2026 είναι πιθανό να αποδειχθεί το θερμότερο που έχει καταγραφεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ανάλογες συνθήκες επικρατούν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
- Τα αποθέματα των ταμιευτήρων στην Αγγλία έχουν περιοριστεί στο 69%.
- Το 22% των ποταμών βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
- Σχεδόν 250 δασικές πυρκαγιές έχουν αναφερθεί φέτος σε περιοχές σημαντικές για τη βιοποικιλότητα.
- Οι απαγορεύσεις χρήσης λάστιχου μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση νερού κατά 5% έως 10%.
Η ζέστη εξάντλησε γρήγορα τα υδατικά αποθέματα
Ο συνδυασμός ελάχιστων βροχοπτώσεων και κυμάτων ζέστης ξέρανε γρήγορα τα εδάφη και προκάλεσε απότομη πτώση στη ροή των ποταμών. Ανάμεσα στα ποτάμια που βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα είναι οι Avon, Wye, Ely Ouse και Exe.
Οι ταμιευτήρες της Αγγλίας βρίσκονται στο 69%, ποσοστό χαμηλότερο κατά 11,6% από το αναμενόμενο για αυτή την περίοδο. Μόνο τον Ιούλιο, η αποθηκευμένη ποσότητα ακατέργαστου νερού μειώθηκε κατά 16%, τη μεγαλύτερη υποχώρηση εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια, σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση.
Η φετινή εικόνα δείχνει ότι ακόμη και ένας υγρός χειμώνας δεν αρκεί απαραίτητα για να καλύψει τις ανάγκες ενός εξαιρετικά θερμού και ξηρού καλοκαιριού.
Ο Κέβιν Γκρεκς του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης σημειώνει ότι το νερό καταναλώνεται ταχύτερα από όσο αναπληρώνεται. Ο Κέβιν Κόλινς του Open University επισημαίνει, πάντως, ότι οι υποδομές αποθήκευσης και η προετοιμασία του κλάδου έχουν βελτιωθεί. Κατά την εκτίμησή του, οι συνθήκες ζέστης είναι εντονότερες από εκείνες του 1976, αλλά το σύστημα ύδρευσης δεν βρίσκεται σήμερα σε τόσο κακή κατάσταση όσο τότε.
Η ξηρασία εξασθενεί δέντρα, ποτάμια και άγρια ζωή
Η έλλειψη νερού είναι ήδη ορατή στο φυσικό περιβάλλον. Υγρότοποι και τυρφώνες στεγνώνουν, ενώ δέντρα ρίχνουν πρόωρα φύλλα και κλαδιά για να διατηρήσουν ζωντανό τον κεντρικό κορμό τους. Το φαινόμενο περιγράφεται ως «ψευδές φθινόπωρο» και αποτελεί αντίδραση στο υδατικό στρες.
Τα νεότερα δέντρα κινδυνεύουν περισσότερο: όσα έχουν φυτευτεί πρόσφατα χρειάζονται 50 λίτρα νερού την εβδομάδα κατά τους θερινούς μήνες, για τα πρώτα τρία χρόνια. Ως ένδειξη της ζημιάς που μπορεί να προκαλέσει η παρατεταμένη ζέστη, το κύμα καύσωνα του 2022 σκότωσε 400 δέντρα στους Κήπους Kew του Λονδίνου.
Παράλληλα, η χαμηλή στάθμη των ποταμών ευνοεί την άνθηση φυκών, ενώ τα σκληρά και ξερά εδάφη δυσκολεύουν ζώα όπως οι ασβοί και οι σκαντζόχοιροι να σκάψουν για τροφή. Πρόκειται για την τρίτη ξηρασία στην Αγγλία μέσα σε πέντε χρόνια, γεγονός που βρίσκει τα οικοσυστήματα ήδη καταπονημένα.
Οι βροχές δεν εγγυώνται γρήγορη ανάκαμψη
Η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία αναμένει υποχώρηση της έντονης ζέστης την επόμενη εβδομάδα και θερμοκρασίες πλησιέστερες στα εποχικά επίπεδα. Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο αν θα βρέξει στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ανάγκες. Ακόμη και αν σημειωθούν βροχοπτώσεις, δεν θεωρείται πιθανό να είναι αρκετές για να τερματίσουν την ξηρασία, ενώ οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις ευνοούν το ενδεχόμενο ξηρού και θερμού Σεπτεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι η επιστροφή της βροχής δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποκατάσταση ποταμών, εδαφών, υπόγειων υδροφορέων και ταμιευτήρων.
Οι περιορισμοί μπορεί να επεκταθούν στις επιχειρήσεις
Οι εταιρείες ύδρευσης αναμένεται να δώσουν προτεραιότητα στην οικιακή παροχή. Αν όμως συνεχιστεί η ξηρασία, η γεωργία και οι εμπορικές δραστηριότητες είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν αυστηρότερους περιορισμούς.
Σε μεγάλο μέρος της χώρας ισχύουν ήδη προσωρινές απαγορεύσεις χρήσης λάστιχου. Η Southern Water έχει επίσης ζητήσει από την κυβέρνηση ειδική εντολή ξηρασίας, η οποία θα της επέτρεπε να περιορίσει μη αναγκαίες εμπορικές χρήσεις, όπως το πλύσιμο αυτοκινήτων και παραθύρων ή το πότισμα επαγγελματικών χώρων.
Το επόμενο θεσμικό στάδιο θα ήταν μια έκτακτη εντολή ξηρασίας, η οποία απαιτεί έγκριση από τον αρμόδιο υπουργό Περιβάλλοντος και μπορεί να επιτρέψει εκ περιτροπής διακοπές παροχής. Για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό Νότο, η βρετανική εμπειρία έχει ευρύτερη σημασία: καταδεικνύει ότι η επάρκεια νερού εξαρτάται όχι μόνο από τις βροχές του χειμώνα, αλλά και από την ταχύτητα κατανάλωσης, την αποθήκευση και την ανθεκτικότητα των υποδομών κατά τη διάρκεια ενός πολύ ξηρού καλοκαιριού.
