ΕΕ: Συμφωνία για νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Οι πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών, οι οποίοι διαπραγματεύονται στις Βρυξέλλες τις κοινές θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από την επίσημη έγκρισή τους, κατέληξαν την Πέμπτη σε πολιτική συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η συμφωνία προβλέπει ότι το ανώτατο όριο τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο θα παραμείνει στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι για ακόμη 12 μήνες. Το τελευταίο εμπόδιο ξεπεράστηκε όταν η Ελλάδα εξασφάλισε εξαίρεση για ορισμένες μεταφορές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τρίτες χώρες.

Το πλαφόν στο πετρέλαιο «παγώνει» για έναν χρόνο

Η αρχική πρόταση προέβλεπε διατήρηση του ορίου για έξι μήνες, όμως οι πρεσβευτές συμφώνησαν τελικά σε περίοδο 12 μηνών. Χωρίς νέα απόφαση, το πλαφόν θα μπορούσε να αυξηθεί μέσω του μηχανισμού αυτόματου επανυπολογισμού, ακολουθώντας τις διεθνείς τιμές.

Η διατήρηση του ορίου σημαίνει ότι πιθανές αναταράξεις στις αγορές δεν θα μεταφραστούν αυτομάτως σε υψηλότερο επιτρεπόμενο τίμημα για τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου.

Η λογική του μηχανισμού είναι να περιορίζονται τα έσοδα της Μόσχας από το πετρέλαιο, χωρίς να διακόπτεται πλήρως η διάθεσή του στις διεθνείς αγορές. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η απόφαση αποσκοπεί στο να μην επωφεληθεί «η ρωσική πολεμική μηχανή από τις αναταράξεις της αγοράς».

Η ελληνική εξαίρεση αφορά υφιστάμενες μεταφορές LNG

Η Αθήνα ήταν η τελευταία πλευρά που διατηρούσε επιφυλάξεις, ζητώντας να μπορούν να συνεχιστούν μεταφορές ρωσικού LNG προς χώρες εκτός ΕΕ, παρά την ευρωπαϊκή απαγόρευση εισαγωγών που πρόκειται να τεθεί πλήρως σε ισχύ το 2027. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η εξαίρεση επιτρέπει σε ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία να συνεχίσει τη μεταφορά LNG από την Αρκτική.

Η ρύθμιση καλύπτει μεταφορές και συναφείς αγορές στο πλαίσιο συμβάσεων που είχαν υπογραφεί πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Παράλληλα, περιορίζεται οποιαδήποτε επέκταση αυτής της δραστηριότητας από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενώ τα κράτη-μέλη θα επανεξετάζουν την εξαίρεση.

Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι διατηρείται μια περιορισμένη δυνατότητα εκτέλεσης παλαιότερων συμβάσεων, όχι μια γενική άδεια για νέες ή διευρυμένες μεταφορές ρωσικού LNG.

Νέοι περιορισμοί σε τράπεζες, κρυπτοστοιχεία και δεξαμενόπλοια

Το 21ο πακέτο διευρύνει τις κυρώσεις σε πρόσωπα και εταιρείες που συνδέονται με τον πόλεμο, καθώς και στον ρωσικό χρηματοπιστωτικό τομέα, στις επιχειρήσεις κρυπτοστοιχείων και στις πλατφόρμες εμπορίας πετρελαίου. Κατά τη φον ντερ Λάιεν, 32 ρωσικές τράπεζες, εταιρείες κρυπτοστοιχείων και πλατφόρμες πετρελαίου προστίθενται στον κατάλογο απαγόρευσης συναλλαγών.

Προβλέπονται επίσης μέτρα κατά της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας και του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο πάνω από το δυτικό πλαφόν. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι οι κυρώσεις επικεντρώνονται στην ενέργεια, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στα κρυπτοστοιχεία και στο εμπόριο.

Οι αντιρρήσεις αφαίρεσαν επιμέρους μέτρα από το πακέτο

Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν εβδομάδες, καθώς κράτη-μέλη εξέφρασαν ενστάσεις για διαφορετικές προβλέψεις. Η προτεινόμενη ευρεία απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ για όσους υπηρέτησαν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις μετά την εισβολή δεν συμπεριλήφθηκε, έπειτα από αντιρρήσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας. Το τελικό κείμενο περιορίζεται σε δέσμευση για περιορισμούς θεωρήσεων σε πρώην Ρώσους στρατιώτες.

Η Βουλγαρία απέτρεψε την ένταξη του Ρώσου Ορθόδοξου Πατριάρχη Κυρίλλου στον κατάλογο δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευσης εισόδου, ενώ η Πορτογαλία και η Γαλλία αντιτάχθηκαν σε απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού μπακαλιάρου και κίτρινου μπακαλιάρου Αλάσκας.

Η πολιτική συμφωνία δεν αποτελεί ακόμη το τελευταίο διαδικαστικό βήμα. Οι τεχνικές λεπτομέρειες πρέπει να οριστικοποιηθούν και κατόπιν να ολοκληρωθεί η γραπτή διαδικασία επίσημης έγκρισης από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Πώς αξιολογείτε την ελληνική εξαίρεση για τις μεταφορές LNG και τη διατήρηση του πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο;